İnsan Halleri, hem çok kapsamlı hem de çok akıcı bir kitap. Bir terapist grubunun elinden çıkmış olması size sadece psikoloji alanına hitap eden bir kitap intibası uyandırmasın. İnsan Halleri, adı üstünde, geride bıraktığınız yıllara, sizi bekleyen hayata, kısacası her halinize ışık tutan samimi bir kaynak. 

Satırlar arasında çocukluk yaralarınıza rastlayabilir, eş ve ebeveyn tutumlarınızı sorgulayabilir, belki bugüne belki geleceğe dair kaygı duyabilirsiniz. Bu saydıklarımın hepsi ihtimal elbette, ama gerçekliği tartışılmaz olan her halin, her duygunun “insanlık hali” olduğu. Bu sebeple, önce halimizi kabul etmeyle başlayabiliriz. İşler karışır da kendi kendimize düğümü çözemezsek, bir uzman desteğine başvurmak bir diğer doğru adım olabilir.

Keyifli okumalar size =)

Not: Keşke üniversitedeki Gelişim Psikolojisi derslerinde işlediğimiz kitaplardan biri de “İnsan Halleri olsaydı. =)

İnsan Halleri, Dr. Gülcan Özer ve Terapi İstanbul.

Doğan Kitap, 2017. 

Gülcan Hoca’nın yukarıda bahsettiğim Tedx videosunu izlemek isterseniz aşağıya ekliyorum. =)

Yaşamın Her Anına Tanıklık: İnsan Halleri yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Bahsetmek istediğim kitap, cinsel istismarın en zor kabul edilen ve en güç ortaya çıkarılabilen türü olan ensest ile ilgili. İsmini de aslında tam olarak bu durumdan alıyor: Kardeşini Doğurmak.

Cinsel istismar gerçekleştiği toplumun özellikleriyle bağlantılı olarak – belirtiler çoğu zaman net olsa da- ortaya çıkarılması güç bir istismar türüdür. Ensest ise, bu zorluğa ek olarak aile bütünlüğünü temelinden sarsacağı endişesi ile ortaya çıkarılması daha da güçleşen bir durum haline gelmiştir. Belki de, bu durum içten içe gerçek olmamasını dilememiz ile de doğru orantılıdır.

Kitabın yazarı Büşra Sanay; bu noktada okuru yıllarca süren araştırma sonuçları ile derinden sarsıyor. Sadece kayda geçmiş, ortaya çıkmış kadarı bile içinde yaşadığımız toplumu sorgulamaya yetecek nitelikte hikayeler. Okurken, sadece bir hikaye olmasını dileyeceğiniz ama onca masumun kara bulutu haline gelmiş yaşanmış hikayeler.

Özellikle, bu tür vakaların tespit ve ihbar sürecinde etkin rol alan okul psikolojik danışmanı meslektaşlarıma tavsiyemdir.

Yazımı Zülfü Livaneli’nin bu kitap için kaleme aldığı satırlar ile bitirmek istiyorum:

“Büşra Sanay insanlığın  en karanlık noktasına, en bağışlanmaz suçuna büyük bir cesaretle eğiliyor ve ne kadar acı olursa olsun gerçeğin gözünün içine bakmaya çağırıyor bizi. Belki de arınma, bu yüzleşmelerle gelecek. Büşra gibi duyarlı insanların acı çekme pahasına yazdığı, böyle önemli kitaplarla… Okurken sarsılacaksınız hem de çok sarsılacaksınız. Sanırım gerekli olan da bu.”

Kardeşini Doğurmak, Büşra Sanay.

Doğan Kitap, 2018.

Kardeşini Doğurmak: Türkiye’de Ensest Gerçeği yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Dizinin baş karakteri Hannah, intiharının ardından onu bu sonuca götüren sebepleri kasetler halinde geride bırakan bir lise öğrencisi. Kasetlerle birlikte, onları kimin hangi sırayla dinleyeceğine dair de bir talimat mektubu bırakıyor. İzleyici, kasetlere bir diğer baş kahraman olan Clay tarafından dinlenirken eşlik ediyor. Ve daha ilk bölümden itibaren, sıradan bir ifadeyle akran zorbalığı dediğimiz durumun ne boyutlara ulaşabileceğine şahitlik etmeye başlıyor. 

Dizi her ne kadar yabancı kaynaklı olsa da, bizim lise ve dengi okullarımızda yaşanan olaylara da bir ışık yaktığı aşikar. Zorbalık her türü ile çocukların ve gençlerin etrafını sarmış durumda. Sosyal medya ile de yepyeni bir türü hayatımıza dahil oldu: Siber zorbalık. Yani internet kanalları vasıtasıyla uygulanan her türlü zarar verici tutum ve davranış. Hal böyleyken, güvenli internet kullanımı ve çocukların bu konuda eğitilmesi de üst düzey önem taşıyor.

Bu diziyi izlerken her an, herhangi birinin Hannah için bir umut ışığı yakmasını, aydınlık bir pencere aralamasını bekledim. Bir okul psikolojik danışmanı olarak da üzerimde bulunan sorumluluğun ne denli büyük olduğunu yeniden fark ettim.

Çocuğum bana hiçbir şey anlatmıyor, benimle sıkıntısını paylaşmıyor, başını telefondan kaldırmıyor diyen anne-babalar için ufak bir tavsiye: Zarar gören ilişkinizi tekrar inşa edebilirsiniz. En büyük ve etkili adım, yargılayan ve hesap soran taraf olmak yerine sadece dinleyen ve anlamaya çalışan bir tavır sergilemeyi deneyin. Çocuklarınızın, ne yaşanırsa yaşansın sizin sığınılabilecek bir liman olduğunuzu bilmeye ihtiyacı var. Çabanıza rağmen yol alamadığınızı düşünüyorsanız, bir uzman yardımına başvurabilirsiniz.

Not: Dizi, aynı ismi taşıyan bir kitaptan uyarlandı ve 2. sezonunun çekileceği duyuruldu. Kitabın Türkçe çeviri ismi ise : Ölmek için 13 Sebep.

Farkındalık yaratan bir seyir olması dileğiyle…

Yönetmen: Gregg Araki, Kyle Patrick Alvarez, Carl Franklin
Senaryo: Jay Asher, Brian Yorkey, Nic Sheff
Ülke: ABD
Vizyon Tarihi: 02 Mart 2017 (ABD)
Müzik: Eskmo

13 Reasons Why: Peki, Bir İntihara Engel Olmak İçin Kaç Sebep Gerekir? yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

“Annem ve Babam Boşanıyor” duyguları çizerek ifade etme temeline dayanıyor. Değişimi anlamak, boşanma kavramını öğrenmek, duyguları ifade etmek, boşanma ile ilgili kaygıları ifade etmek, yeni yaşama uyum sağlamak, boşanmış anne/baba ile yaşamak, güçlü yanları keşfetmek ve geliştirmek başlıkları üzerinden çocuklara kendilerini ifade etme şansı tanıyor.

7-11 yaş arası için uygun olduğu belirtilen kitap, alanın uzmanları, okul psikolojik danışmanları tarafından ve bir uzman işbirliğinde aileler tarafından kullanılabilir. Çizimler üzerine konuşularak çocuğun yanlış çıkarımları, kaygıları saptanıp, bunun üzerine konuşularak çocuğun sıkıntılı durumundan çıkmasına destek sağlanabilir. kitap içerisinden seçilecek belli başlı çalışmalar, parçalanmış ailelerden gelen çocuklardan oluşturulmuş grup çalışmalarında da etkili şekilde kullanılabilir.

Bu kitabın işbirliği ile başarılı çalışmalar yapmanızı diliyorum.

Annem ve Babam Boşanıyor, Marge Eaton Heegaard.

İletişim Yayınları, 2016. 

Yeni Bir Başlangıcın Kıyısındaki Çocuklar: Annem ve Babam Boşanıyor yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Ne yazık ki; bunu çocuklara biz yapıyoruz. Başarılı olması için didindiğimiz, en iyisini yapmasını istediğimiz için çoğu zaman çalışmalarına birebir eşlik ettiğimiz çocuklarımıza farkında olmadan biz yapıyoruz. Ve bu baskı, hem bize hem onlara bir kaygı olarak geri dönüyor.

Kitabımızın başkahramanı Betül de, her şeyi olması gerektiği gibi yapan sevimli bir kız. Her günü her saati her işi planlı ve düzgün. Etrafındaki herkes onu hiç hata yapmaması ile tanıyor. Her şey bu denli mükemmel (!) giderken okulda yaşanan bir olay Betül’ün hayatını o dümdüz raydan çıkarıp, her dönemecinde her sarsıntısında yeni bir şey öğreneceği gerçek bir yolculuğa yerleştiriyor. Ve o günden sonra herkes onu sadece Betül olarak tanıyor.

Çocuklarınıza ve size hayatı yeniden gözden geçirmeniz için bir armağan niteliğinde bir kitap. Hepimizin bu küçük maceradan öğrenecekleri var.

4 yaş ve üzeri için uygundur.

Keyifli ve bilinçlenmeli okumalar.

Hiç Hata Yapmayan Kız, Mark Pett.
1001 Çiçek Kitaplar, 2012.
Resimleyen: Gary Rubinstein
Çeviren: Meltem Özdemir

Hiç Hata Yapmayan Kız yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Takip edenler bilir, kendisi çocukluk anılarını paylaşmaktan fazlasıyla keyif alan bir şahsiyet. Dolu dolu bir çocukluk geçirmenin keyfini sürüyor olacak ki; kendi çocukları için de benzer bir çaba içerisinde.

Gelelim şimdilerde 3 çocuğunun neşeli annesi olarak bilinen Şermin Çarkacı’nın girişimci bir bakkal çırağı olduğu zamanları anlattığı Dedemin Bakkalı’na. Aslında bu kitap, bir anı birikimi olmasıyla birlikte diğer taraftan da bir tür “Yetişkin Kullanma Kılavuzu” =) Türlü türlü projeleri ile dedesinin bakkalını hipermarket seviyesine taşımaya çalışan küçük Şermin; yetişkinlerin anlamsız engellerine toslarken bir liste oluşturuyor. Böylece diğer girişimci ruhları da yetişkinler yüzünden yaşayacakları sorunlar konusunda baştan uyarmış oluyor denebilir.

Kitaba dair en ilgi çekici ayrıntı, kitabın hitap ettiği yaş aralığı: 9- 40 yaş. Ayrıca 40 yaş sonrası için yakın gözlüğü gerekebilir diye not düşüyor yazar.

Bir solukta bitirebileceğiniz, çocuklarınızla/ öğrencilerinizle paylaşabileceğiniz naif bir kitap arıyorsanız doğru kitabın önerisini okuyorsunuz demektir. =)

Küçük Şermin’in yaratıcı fikirlerinde, acayip deneyimlerinde kendi çocukluğunuzdan bir şeyler bulabileceğinize şüphe yok.

Not: Yazar, kitapta bahsi geçen bakkalın kapanmasının ardından arda kalan eşya ve malzemelerle bir de sergi açmıştır.

Keyifli okumalar…

“O, tuz ruhu isteyen müşteriye yemek tuzu gönderip “ruhu arkadan gelecek” diyen bir girişimci…
O, fakir müşterilere bedava ürünler satıp ücreti zenginlerin hesabına yazan bir kahraman…
O, bakkaldaki içecekleri birbirine karıştırıp daha güzelini bulmak ve müşterilerine sunmak için uğraşan bir sivri zeka…
O, Afrikalı çocuklara yardım göndermek için arkadaşlarının ellerinden kandil yiyeceklerini toplayan bir yardımsever…
O, attığı her adım olay olan, aşırı eğlenceli, cin fikirli, fena halde yenilikçi bir bakkal çırağı…”

(Tanıtım Bülteninden)

Dedemin Bakkalı, Şermin Çarkacı.

Taze Kitap, 2016.

Dünyanın En Süper Marketi: Dedemin Bakkalı yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Okul ortamında en çok karşımıza çıkan sorunlardan biri, çocukların farklı durumları ve kendilerine benzemeyen çocukları yadırgamaları. Hal böyleyken; farklı olmayı, ilginç bulmak yerine yadırgayan çocuklar zaman zaman arkadaşlarına karşı olumsuz tutumlar sergileyebiliyorlar. Bunların başında da ne yazık ki, alay etme, lakap takma ve başka zorbalık türleri geliyor.

Bu kitap aslında tam da bu soruna el atıyor. Çocuklar, kitaptaki etkinlikleri yaparken hem kendilerinde var olan özellikleri keşfediyorlar hem de başkalarını. Başka ailelerde yetişmiş arkadaşlarını, farklı hayat biçimlerini, engelli olmayı, önyargılardan kurtulmayı, kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanımayı bu etkinliklerle daha anlamlı hale getiriyorlar.

Neredeyse tamamı çizim üzerine odaklanmış etkinlikler esnasında çocuklarla konuşmak ve fikir alışverişi yapmak içinde bulundukları bu çalışmayı anlamlandırmaları açısından faydalı olacaktır. Kitap bireysel çalışmalarda kullanılabileceği gibi grup çalışmalarında da etkin şekilde kullanılabilir.

Yaş grubu olarak 7-11 yaşlar arasının uygun olduğu belirtilmiştir.

Çocukların kendilerine ve dünyaya bakışını önemseyen bütün ailelere ve psikolojik danışmanlara tavsiyemdir.

Keyifli okumalar =)

Benden Farklı Olanla Yaşamayı Öğreniyorum, Marge Eaton Heegaard.

İletişim Yayınları, Mart 2017.

Çeviri: Ceren Kınık

Farklılıklara Saygı: Benden Faklı Olanla Yaşamayı Öğreniyorum! yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Bir çocuğun başarısızlıkla etiketlenmesinin en net hikayesini anlatıyor Anna Gavalda. Aile, arkadaşlar, eğitimciler, eş- dost ve akrabalar avaz avaz aynı fikri savunurken bu denli düşük notlar alan bir çocuğa kim inanabilir ki… Peki, bir çocuk bütün bunlarla nasıl mücadele edebilir?

Baş kahramanımız Grégorie okul derslerinde -kendi deyimiyle beden eğitimi dersinde bile- oldukça başarısız bir öğrencidir. Bütün bunların aksine; el işlerinde, özellikle marangozlukta üstün yeteneklere sahiptir. Ancak dedesi hariç kimse bu yeteneklerini umursamamaktadır.

Grégorie, bütün bu yaşananlara dur demek için bir çözüm yolu bulur ve sıradışı bir okula başvurur. Bundan sonrası; sevginin, arkadaşlığın iyileştirici gücü….

Eğitim sistemine, çocuğunuzun okul hayatına ve “başarılı çocuk” kavramına bakış açınızı defalarca sorgulatacak türden bir kitapla baş başasınız.

Grégorie’nin ana sınıfı öğretmeninin sözleri bir çocuğu tanımanın, mutlu bir çocuk yetiştirmenin anahtarı olduğunun ispatı gibi aslında:
“Bu çocuğun süzgeç gibi bir kafası, peri gibi parmakları ve kocaman bir yüreği var. Bunu değerlendirmeyi başarmanız gerekiyor.”

Not: Kitap, seviye olarak 8 yaş ve üzeri için uygundur.

Keyifli okumalar…

35 Kilo Tembel Teneke, Anna Gavalda.
Günışığı Kitaplığı, 2004.

35 Kilo Tembel Teneke (!) yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Bir kitap hazırlığında olduğunu duyduğumda açıkçası çok heyecanlandım. Paylaşımları gibi akıcı, samimi ve nokta atışı yapan bir kitap olmasını bekliyordum. Vee.. Beni hiç yanıltmadı. =) Kitabı alır almaz, bir solukta okudum. Ardından yavaş yavaş bir kez daha okudum.

Deniz Bolsoy Erdem, kitabını 3 temel bölüme ayırmış. Değişim yavaş yavaş başlasın, Kendini geliştirme ve Kendinle yüzleşme. Bunlar dışında yer alan alt kategorilere de danışanlarından öğrendiklerini paylaştığı kısımlarda ulaşıyoruz.

Bu kitabı okurken, kendiniz ile ilgili bazı tespitler yapabilir ve kendiniz ile yüzleşebilirsiniz. Bu noktada, kitabı bir pusula olarak kullanabilirsiniz. En mühimi de baş edemediğinizi düşündüğünüz durumlar için Deniz Hanım gibi bir uzmandan yardım almayı deneyebilirsiniz.

Kitaba dair paylaşılacak çok fazla alıntı var; okuduğunuzda siz de fark edeceksiniz. Ancak; en sevdiğim iki tanesini burada paylaşmak istiyorum:

“Affetmek, karşınızdakine bahşettiğiniz bir lütuf değil; zihninizi çöplerden arındırarak kendinize yaptığınız bir iyiliktir.”

“Üç kişi yanlış anlayacak diye doğru anlayacak yüz kişiden kendinizi mahrum etmeyin.”

Farkındalık yaratacağını dilediğim, keyifli okumalar…

Not: Yazarın 2. kitabını da bin bir hevesle beklediğim doğrudur =)

Terapi Defteri, Klinik Psikolog Deniz Bolsoy Erdem

Doğan Novus Yayınları, Mayıs 2016.

Bir Acayip Defter: Terapi Defteri yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.

Kötü alışkanlıklar diye bahsedilen yaklaşık 5 yaşına kadar her çocukta bolca görülen davranışlar aslında. Örnek vermek gerekirse, emzik ve bez bırakmama, ısırma, inat, küfür, burun karıştırma vb. Yazarının da söylediği gibi aslında biz yetişkinler bunları kötü alışkanlıklar diye tanımlıyoruz. Oysa hemen hepsi büyümenin doğal bir parçası…

Ne yazık, çocuk yetiştiren insanların yükleri zaman zaman öyle ağırlaşıyor ki; bu yük gözlerine de bir perde indirebiliyor. Her anne- baba o emziğin eninde sonunda bırakılacağının farkında. Ancak etraftan o kadar çok ses yükseliyor ki, her biri kendini dünyanın en kötü anne-babası sanacak kadar bunalıyor. Bu bunalma sabırsızlığı beraberinde getiriyor. Her bir öğrenme yaşantısı uzun bir süreç gerektirirken; çocuk karşısında hemen her şey olsun isteyen bir ebeveyn ile karşı karşıya kalabiliyor. İşte tam da burada herkesin ihtiyacı olan şey, deneyimlerini paylaşacak halden anlayan bir insan.

Ben sizi, bu tanıtım yazısı ile halden anlayan biriyle tanıştırmış bulunuyorum =)

Aranızda takip edenler varsa Şermin Çarkacı’nın samimi üslubunu tanırsınız. Kitap da böyle bir üslupla yazılmış. Sıcak, içten, en mühimi de halden anlayan bir dille. Hem sadece sizin değil, güzel yavrunuzun duygularını da dile getiren cinsten.

Bu kitabı okurken, bir çay koyup sırtınızı sıvazlayarak sizi sakinleştiren bir ablayla konuştuğunuzu hissedebilirsiniz. Hem aldığınız tavsiyeler tam 3 çocuk üzerinde denenmiş, fazlaca da çeşitlilik arz ediyor.

Çocuk sahibiyseniz, planlıyorsanız ya da benim gibi “Dur, bir bakayım, neler yazmış?” diyorsanız sizi en yakındaki kitapçıya davet ediyorum.

Kitabın en hoşuma giden satırlarıyla yazıyı bitireyim:

“Hadi kabul edelim. O artık bebek değil. Hem de emziği bırakmak istemediğini “ver onu banaa” diye ifade edecek kadar. Beze kaka yapmamak için vücudunu zorlayacak kadar. Kızınca bağırıp çağıracak kadar. Ve ona doğruları anlattığında seni anlayacak kadar! O yüzden en etkili yöntemi dene. Konuş onunla. Anlat. O aradaki bağı kurabilirsen mutlaka anlayacak.”

Kötü Alışkanlıklara İyi Öneriler, Şermin Çarkacı.

Elma Yayınevi, Haziran 2016.

Oyuncu Anne İş Başında: Kötü Alışkanlıklara İyi Öneriler yazısı ilk önce Aile Kafe üzerinde ortaya çıktı.